มาตรา 1382 กำหนดเงื่อนไขการครอบครองทรัพย์ของผู้อื่นโดยสงบ เปิดเผย และด้วยเจตนาเป็นเจ้าของ สำหรับอสังหาริมทรัพย์ต้องติดต่อกัน 10 ปี การอยู่อาศัยนานจึงไม่ได้ทำให้ได้กรรมสิทธิ์โดยอัตโนมัติทุกกรณี
ต้องแยกการครอบครองโดยอาศัยสิทธิของเจ้าของออกจากการครอบครองด้วยเจตนาเป็นเจ้าของ และต้องตรวจว่าที่ดินนั้นอยู่ในประเภทที่อ้างหลักนี้ได้หรือไม่ โดยเฉพาะสาธารณสมบัติของแผ่นดินซึ่งไม่อาจยกอายุความขึ้นต่อสู้ได้
ข้อพิพาทต้องพิสูจน์จากพยานหลักฐาน เช่น ที่มาและลักษณะการเข้าครอบครอง ระยะเวลา และการยอมรับสิทธิของเจ้าของ ไม่ใช้เพียงภาพถ่ายหรือคำบอกเล่าอย่างเดียวตัดสิน
แหล่งอ้างอิง: สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา — การครอบครองปรปักษ์ https://www.senate.go.th/view/386/News/Latest/139/TH-TH
ข้อมูลทั่วไป ตรวจสอบแหล่งอ้างอิงเมื่อ 5 พฤศจิกายน 2569 ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำปรึกษาเฉพาะกรณี ก่อนทำธุรกรรมควรให้สำนักงานที่ดินหรือผู้ประกอบวิชาชีพตรวจข้อเท็จจริงและกฎหมายที่ใช้บังคับ